Μια νέα πρόκληση στα ελληνοτουρκικά και στις ισορροπίες της Ανατολικής Μεσογείου σημειώθηκε, καθώς η Λιβύη κατέθεσε μονομερώς συντεταγμένες υφαλοκρηπίδας στον ΟΗΕ, σε μια κίνηση που αγνοεί πλήρως την ύπαρξη ελληνικών νησιών, όπως η Ρόδος, η Κάρπαθος, η Κάσος και ένα τμήμα της Κρήτης.
Η ενέργεια αυτή προκαλεί έντονο διπλωματικό προβληματισμό στην Αθήνα, καθώς αντιγράφει ουσιαστικά το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, το οποίο είχε ήδη αμφισβητήσει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.
Μια νέα “αόρατη” Ελλάδα στον χάρτη της Μεσογείου
Όπως επισημαίνει ο αναλυτής Νίκος Μελέτης, η νέα λιβυκή κατάθεση στον ΟΗΕ είναι ουσιαστικά η «χαρτογράφηση» της λιβυκής υφαλοκρηπίδας, η οποία επικαλύπτει σχεδόν εξ ολοκλήρου τα ελληνικά δικαιώματα νοτίως της Κρήτης. Ακολουθεί την λογική του τουρκολιβυκού συμφώνου, το οποίο παρακάμπτει την αρχή ότι τα ελληνικά νησιά έχουν πλήρη επήρεια σε θαλάσσιες ζώνες.
Η Λιβύη χαράζει με αυθαίρετο τρόπο μια μέση γραμμή μεταξύ της ηπειρωτικής Τουρκίας και των λιβυκών ακτών, αγνοώντας κάθε νομική ή γεωγραφική πραγματικότητα που αφορά την παρουσία ελληνικών νησιών στην περιοχή.
Αντίδραση λίγες μέρες μετά την ελληνική ΑΟΖ στο Ιόνιο
Το χρονικό σημείο της κατάθεσης δεν είναι τυχαίο. Σύμφωνα με τον Νίκο Μελέτη, η κίνηση αυτή ακολούθησε λίγο μετά την επίσημη ανακήρυξη της ελληνικής ΑΟΖ στο Ιόνιο, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ στις 18 Απριλίου 2025.
Η Τρίπολη ανταπαντά με την κατάθεση χαρτών και συντεταγμένων, αμφισβητώντας εμμέσως, αλλά σαφώς, τον πρόσφατο θαλάσσιο σχεδιασμό της Ελλάδας.
Αμφισβήτηση ΑΟΖ Ελλάδας και Αιγύπτου
Το έγγραφο της Λιβύης δεν στέκεται μόνο απέναντι στην Ελλάδα, αλλά απορρίπτει και τη συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου για τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ που είχε συναφθεί το 2020. Η κυβέρνηση της Τρίπολης υποστηρίζει πως οι θαλάσσιες ζώνες που αναγνωρίζουν Ελλάδα και Αίγυπτος επικαλύπτουν λιβυκά κυριαρχικά δικαιώματα.
Με τον τρόπο αυτό, η Λιβύη “σβήνει” από τον χάρτη ελληνικές θαλάσσιες περιοχές, σε ευθυγράμμιση με την τουρκική αναθεωρητική πολιτική που έχει ως στόχο τη μείωση της ελληνικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μπλόκο σε διπλωματικές εξελίξεις με τη Χάγη
Η συγκεκριμένη ενέργεια, όπως εκτιμάται από διπλωματικούς κύκλους, δυσχεραίνει περαιτέρω οποιαδήποτε προσπάθεια για επανεκκίνηση διαπραγματεύσεων μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης, καθώς κλείνει τον δρόμο σε οποιοδήποτε κοινό συνυποσχετικό για παραπομπή της διαφοράς στη Χάγη.
Ουσιαστικά, η Λιβύη προτάσσει τη θέση της Τουρκίας ως δεδομένο, βάζοντας φρένο σε κάθε πιθανή διπλωματική εξέλιξη που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ειρηνική επίλυση της διαφοράς.
